door: Sjors Trimbach

Als in 1971 CCC inc, het bandje van Ernst Jansz op het Pinkpop festival speelt is er een bezoeker die het op film vastlegt: Ruud van Wersch. In zijn vrije tijd filmt hij graag. Hij koopt voor 3 minuten aan film, zonder geluid, voor 20 gulden, wat een hoop geld is voor de student Grafische Vormgeving aan de Kunstacademie in Maastricht. 

Bandlogo’s: Ruuds roze

We spoelen negen jaar vooruit. Killroy, het label dat Telstar gebruikte voor Nederlandse rock en pop, had een enorme zeperd achter de rug. In 1979 hadden ze de eerste plaat uitgegeven van een onbekend bandje. Op de hoes stond geen naam en geen titel en dus wisten platenwinkels niet onder welk genre ze het moesten plaatsen. Wat er wel op stond: kussende bejaarden, een rokende, een drinkende en een (vr)etende man, een verschrikte baby en, als klap op de vuurpijl, een potloodventer in vol ornaat. Veel platen werden retour gestuurd. 

Doe Maar – Doe Maar, ontwerp: Jan Bogaerts

Als oplossing werd er snel een sticker gemaakt met de naam van de band die midden op de hoes over de geslachtsdelen heen geplakt werd, twee vliegen in één klap. 

Hoes met sticker

Helaas: de stickers waren slecht van kwaliteit en plakten ook aan de voorkant,  zodat de platenhoezen aan elkaar kwamen te zitten. De ellende hield niet op en dan moest er contractueel nog een tweede album komen.

Terwijl Doe Maar in Weert de studio indook, kreeg drukwerk-voorbereider Ruud van Wersch een duidelijke opdracht: geef die jongens een zo goedkoop mogelijke hoes! Geen foto’s! Geen vierkleuren druk! En: de naam van de band en de titel moeten er op!

Bij de studio hadden ze alles onder één dak: opnamestudio’s, ontwerpers, drukkerij en een perserij. Personeel en artiesten kwamen allemaal in dezelfde kantine en Ruud vertelt daar aan Ernst Jansz dat hij ze in 1971 gefilmd heeft. Op een avond toont hij de beelden. Hij bouwde zo een leuke band op met de leden van Doe Maar. Vooral Joost Belinfante bemoeide zich met de hoes en kwam met het idee van een verboden te parkeren bord: het moest knallen vanaf een afstand, maar dan in reggae kleuren. Henny Vrienten had iets met diagonalen en die was ook voor.

Ruud kreeg een ingeving: fluor (of neon) kleuren waren begin jaren tachtig helemaal de bom. Hij maakte snel een schets die hij inkleurde met markeerstiften. Voor de belettering greep hij terug op de sticker van het eerste album.

Schets nagemaakt door Sjors Trimbach: omdat het kon.

Hij liep met zijn schets naar de opnamestudio, een dichte ruimte met wat zachte sfeerverlichting. Hij nam de leden mee naar buiten in de felle zon, zodat ze het ontwerp in volle glorie konden zien. Met hun ogen knijpend vanwege het plotselinge harde licht knalde het roze en groen op hun netvlies. Volgens Ruud reageerde Henny Vrienten met de woorden: “DOE MAAR!”

Alles op een koopje

De kleuren hoefden niet gemengd te worden, dus waren er geen extra  printplaten nodig en de drukkerij kon de inkt zo uit de pot gebruiken. Doordat de kleuren zo fel waren, werd gekozen om er geen glanslaag overheen te doen, dat scheelde ook weer een paar centen. Het zorgde er wel voor dat de meeste hoezen van de eerste persingen tegenwoordig enorm flets zijn.
Joost schreef alle informatie op de achterkant. Dat werd zo overgenomen en er hoefde dus geen letterzetter betaald te worden. Alles op een koopje.

Terug naar dat lettertype. Het bedrijf in Geleen dat de stickers printte voor het eerste album, koos het lettertype: Shatter, ontworpen in 1973 door Vic Carless. In die tijd waren vellen met afwrijfletters de makkelijkste en goedkoopste manier om tekst in je ontwerp te zetten. Letraset was één van de bedrijven die deze vellen wereldwijd verkocht. In 1973 hielden ze een wedstrijd voor nieuwe lettertypes. Vic Carless bleek één van de winnaars. Vic die vooral bekend was van zijn realistische schilderijen van zeilboten, besloot Helvetica in stukken te hakken om een lettertype te maken met beweging, actie en de leesbaarheid van Helvetica. Stiekem creëerde hij een “punk” font dat ook op niet-punkalbums terecht kwam.

  1. Letragraphica vel – Shatter: Vic Carless
  2. Shatter werd met de andere winnaars in een bundel aangeboden
  3. AC/DC – Powerage, art direction: Bob Defrin
  4. Sweet – Action, ontwerper onbekend.

Met zijn keuze voor het roze, groen en geel, creëerde Ruud bijna een huisstijl voor Doe Maar. Er is een hele generatie die bij deze kleurencombinatie onvermijdelijk aan Doe Maar denkt.

Latere albums hadden andere ontwerpers en typografie, maar de kleuren bleven. In 2012 kwam een boxset uit met al hun werk met een roze/groene hoes.

  1. Doe Maar – Doris Day en andere stukken, ontwerp: Claude Vanheye
  2. Doe Maar – 4us, ontwerp: Hans Toonen

Toen Doris Day en andere stukken uitkwamen, werkte Ruud al niet meer bij Telstar en gebruikte zijn talenten in de reclamewereld.

Dikke dank aan: Ruud van Wersch 

https://fontsinuse.com/typefaces/3966/shatter

https://www.discogs.com/artist/260283-Doe-Maar