Noorse thrillerschrijver bemoeit zich
nadrukkelijk met verfilming op Netflix.
‘Ik leef met Harry Hole sinds ik met mezelf leef.’
door Theo Hakkert
Zelden is een boekverfilming zo mislukt als The Snowman naar de gelijknamige thriller van Jo Nesbø. Bij de montage bleek dat regisseur Tomas Alfredson een zevental scenes niet had opgenomen. De plotgaten maakten het een onmogelijke draak. Het is een wonder dat de film überhaupt de bioscoop heeft gehaald. In de hoop uit de kosten te komen natuurlijk. Bovendien kwam de bezoeker, behalve bedrogen, ook steenkoud uit de bioscoop, want Alfredson was bepaald niet vergeten de sneeuw te filmen.
Dat nu, een en al sneeuw, zou Netflix niet overkomen bij de verfilming van een andere thriller rond Nesbó’s favoriete agent: Harry Hole. In deel 5 uit de reeks rond Harry Hole, Dodelijk patroon, zucht Oslo onder een hittegolf. Het is er 31 graden. De jeugd springt van de tien-meterplank. Geen sneeuw te zien, de serie baadt in een en al dikke warme kleuren.
Harry Hole is een zeldzaam getormenteerde rechercheur. De krassen op zijn ziel houden gelijke trend met die op zijn kerfstok. Aan het begin van deze verfilming is te zien hoe hij schuldig was, vijf jaar eerder, aan de dood van een collega, duidelijk onder de invloed van alcohol, als het niet meer was. Zijn baan heeft hij kennelijk mogen houden; van de drank is hij wel af. Voor zover dat alcoholisten lukt. Hij houdt keurig bij hoeveel dagen hij niet heeft gedronken. Elke avond turft hij zijn gevecht in een schriftje.
De zaak van het dodelijke ongeval is nooit opgelost. Hij kijkt nog vaak naar de beelden. Een bankrover gaf de medewerkers 30 seconden de tijd om de kluis te openen. Na 36 seconden kreeg hij de tas met het geld overhandigd. Hij fluisterde de vrouwelijke bankbediende nog iets in het oor en haalde toen alsnog de trekker van zijn dubbelloops over en gaf haar een nekschot. Als straf voor die zes seconden.
Nu wil het geval dat een talentvolle jonge vrouw aan het team wordt toegevoegd. Ze heeft een bijzondere gave. Ze kent alle criminelen van wie mugshots in de archieven zitten en weet hun misdaden. Zo’n fotografisch geheugen zagen we ook bij Lisbeth Salander uit de Millennium-reeks van Stieg Larsson. Geinig is dan weer wel dat ze de bankrover niet herkent, terwijl de kijker al heel snel doorheeft wie de man is.
Deze Beate Lønn is ook nog eens een Zweedse, en dan doet zich altijd het Scandinavische spel met nationaliteiten voor. Een Zweedse in Noorse dienst? Er moet sowieso een opmerking over worden gemaakt, een wenkbrauw moet worden opgetrokken. Zagen we ook bij The Bridge, waar Zweden en Denen moesten samenwerken. Waar die gevoeligheden liggen is voor niet-Scandinaviërs niet helemaal na te voelen.
Het contrast tussen Harry Hole en de dader van zowel de bankoverval als de doodslag op een collega van Hole is groot. Hole heeft een nieuwe vriendin, maar hij blijft de ongepolijste hork die hij nu eenmaal is, al toont hij zijn gevoelige kant door hoe lief hij het verzet van het zoontje van de vriendin weet te breken.
Na de dood van zijn vrouwelijke collega schroeft hij toch de dop van de heupflacon om hulp te zoeken bij vadertje alcohol. De onberekenbaarheid zal hij nodig hebben. Vuile handen heiligen het middel.
Cliche’s horen er nu eenmaal bij
Tobias Santelmann heeft de goeie kop voor Harry Hole. Jammer dat Ingrid Bolsø Berdal nu net het einde van de eerste aflevering niet haalt. De foute collega Tom Waaler, gespeeld door Joel Kinnaman (een Zweed), is wel heel ‘schoon’ en zijn Lotus idioot-poenig. Clichés horen er nu eenmaal bij. Tien tegen een dat wanneer Hole zijn nieuwe vriendin begint te zoenen zijn mobiele telefoon hem naar een plaats delict lonkt. Thuis roepen we al bij voorbaat ’Telefoon!’. Klopt altijd. Inherent aan het genre. Zonder clichés vaart geen thriller wel. Bij de eerste aflevering is al duidelijk dat het een klassiek gevecht met een foute collega gaat worden. Dat is bepaald ook niet voor het eerst in thrillerland.
Jo Nesbó (66) heeft zich ruimschoots met de verfilming bemoeid. Zie ook de titel waarin hij en zijn held naast elkaar staan. Waarschijnlijk komt de muziekkeuze ook van hem, immers hij is ook muzikant. Ramones – I wanna be sedated, Sex Pistols – Pretty vacant en Warren Zevon – Werewolves of London komen langs – klopt het label van de elpee met Zevon wel? Terwijl niemand minder dan Nick Cave en zijn kompaan Warren Ellis voor de soundtrack zorgen. Kosten noch moeite.
Het gaat wellicht wat ver om te zeggen dat deze Harry Hole een revanche is voor het debacle rond De sneeuwman, maar hier is veel aandacht in gaan zitten om het zo goed mogelijk te maken. Eens kijken of Tobias Santalmann de man is waar de lezende kijker Harry Hole in blijft zien. Is hij wel hork genoeg, wel gebutst, hard, onberekenbaar?
Dat Nesbø er veel aan gelegen is zijn held goed uit te laten beelden, heeft alles te maken met het gegeven dat Hole, naar eigen zeggen, veel van hem weg heeft. In een interview dat ik met hem had in Oslo zei hij onder andere: “Voor mij was Harry eerst louter een vehikel om verhalen te vertellen. Tot ik doorhad dat hij tot op zekere hoogte mijn alter ego is. Ik leef met Harry sinds ik met mezelf leef. Hij is eerder een deel van mij dan dat hij een vriend is. Dat realiseerde ik mij pas toen ik een paar boeken met hem als personage had geschreven. Zijn problemen leken veel op de mijne, maar dat zag ik pas naderhand. Hij heeft nu zo veel verleden dat ik steeds dieper zijn psyche in kan duiken. Met Harry kan ik verdergaan dan met welk personage ook. De lezer volgt Harry wel, omdat ze hem kennen en nieuwsgierig zijn naar wat deze kant van zijn complexe karakter nu weer is.”
Negen afleveringen voor dit verhaal is te lang, dat wel. Zodra het drinken weer begint, gaat daar een hele episode aan op. Zoals de kleuren dik zijn aangezet, gebeurt dat ook met Hole’s drinkgedrag. Ineens staan er overal flessen en aan de bar in een bar heeft hij twee glazen naast elkaar staan. Die bodempjes hadden best in een gekund. Het is in alle opzichten wat veel.
Jo Nesbø’s Harry Hole. 9 afleveringen. Netflix.