Het is Poëzieweek. Dichter en jurist Hanneke van Schooten deelt haar nieuwe gedicht: Europa. En ze schetst de achtergrond.
Europa
Wij lopen samen in het ritme van zijn streek.
Hij wordt nooit ouder, alleen wat trager
in het gaan met het klimmen van de jaren.
Ik pas me bij zijn tempo aan. Wij spreken
ernstig over het wezen van tijd en weer,
wind, weerschijn op wolken en als vanzelf de wijn.
Beneden ons is alles overzichtelijk en klein.
Wij lopen daar op grote hoogte, zien de windveren
boven de heuvel waar hij nooit is weggeweest.
Dit is zijn moedergrond, zijn vaderland.
Ik spreek zijn taal en hij legt kalm zijn handen
op mijn arm als ik de woorden zoek die het meest
gezocht zijn en het beste passen. Hij zegt mij van de doden
van zijn dorp, een klein gebaar geeft aan dat hij het niet bekent,
zijn eigen einde. Ik ben zijn gast al veertig jaar. Nooit went
zijn grote hart. En dat wij samen lopen op hetzelfde continent.
Hij heet Villeneuve en ik Van Schooten.
– . –
Over de achtergrond van dit gedicht schrijft Hanneke van Schooten:
Het continent Europa kreeg zijn naam voor het eerst op de oudste volwaardige landkaart van Abraham Ortelius van 1570. Al veel eerder vormde het continent in economisch opzicht in zekere zin een eenheid ten tijde van het Romeinse Rijk. Dat alle wegen naar Rome leiden was – en is nog steeds – goed te zien aan de hand van oude Romeinse heirbanen, met name het zuidelijke deel van het continent. In Zuid-Frankrijk bijvoorbeeld speelde onder andere de Via Domitia een belangrijke rol. Deze oudste geplaveide Romeinse weg werd in 118 v.C. aangelegd en verbond Spanje met Italië. Het was een strategische belangrijke verbinding, niet alleen voor de handel, maar ook voor militaire operaties. De Via Domitia is als historisch monument op bepaalde plaatsen in het landschap goed bewaard gebleven. Deze en andere oude Romeinse wegen legden de basis voor de ontwikkeling van Europa als continent.
De vroege Romeinse eenheid leidde na het voeren van vele oorlogen tenslotte tot de staatkundige eenheid Europa die in 1992 ontstond. Nu sinds kort de Europese Unie onder druk staat door externe factoren lijkt Europa zich meer dan ooit bewust te zijn van zijn staatsrechtelijk bestaan. Maar niet alleen in staatkundig opzicht. Ook burgers onderling ervaren Europa als verbinding. Om dat te illustreren in deze turbulente tijd, voeg ik hier het gedicht ‘Europa’ bij. Het is een ode aan mijn oude buurman in het kleine Franse dorpje in de Languedoc, waar ik een deel van het jaar woon. Hij is al meer dan 40 jaar een goede vriend en nabuur. Ondanks de verschillen in taal, cultuur en klimaat en ondanks de tegenstelling tussen de warmbloedige persoonlijkheden in Zuid-Frankrijk en de meer afstandelijke houding van de nuchtere Nederlanders, weten wij ons verbonden. Wij zijn buren over 1400 km afstand, onder de immense koepel van een groter geheel: Europa.
*De Poëzieweek duurt tot en met 4 februari. Ellen Deckwitz schreef het poëziegeschenk rond het thema van dit jaar: Metamorfose.
.jpg){kind=link}