Dossier DFW, deel 2
‘De leeservaring van Infinite Jest is met weinig te vergelijken. De roman is heel grappig, bij vlagen absurd, soms plotseling prachtig, en soms onuitstaanbaar arrogant. Het kost zelfs de geoefende lezer heel, heel veel werk en vereist van de telefoonverslaafde een bovenmenselijke concentratie.’ Dit schrijft Charlotte Remarque in een voetnoot van een schitterend artikel over David Foster Wallace (DFW) in De Groene Amsterdammer van begin januari. De Groene had in dat nummer een bijzonder sterke serie verhalen nu Infinite Jest is vertaald.
In een voetnoot, ja, wat een knipoog is naar de vele voetnoten die het werk van DFW kenmerken. Voetnoten die soms volledig uit de hand lopen, dat wil zeggen: zo’n lengte krijgen dat ze verhalen op zich vormen die vol zijpaden zitten. Neem voetnoot 110, die in de Abacus-editie negentien pagina’s beslaat en waar dan ook nog brieven in zijn verwerkt en daar weer voetnoten bij.
Geen wonder dat de uitgever de voetnoten achterin heeft geplaatst, waar ze bijna honderd dichtbedrukte pagina’s met piepkleine letters beslaan. Ze hadden, waren ze in of onder de tekst geplaatst, het lezen nog eens extra complex gemaakt. Al blijft de vraag ook: onderbreek ik het lezen van de romantekst om de noten te lezen of doe ik dat naderhand, of soms, als het me zo uitkomt en interessant lijkt? Zo’n boek dus.
Wat ik in de alinea hierboven doe, doet tegelijkertijd ook onrecht aan het boek. Het klopt namelijk wat Remarque schrijft: ‘de roman is heel grappig, bij vlagen absurd, soms plotseling prachtig, en soms onuitstaanbaar arrogant.’
(onder de foto gaat de tekst verder)
Toch maar eerst over de man zelf. David Foster Wallace werd geboren op 21 februari 1962 in Ithaca, New York, maar daar heeft hij geen herinneringen aan gehad. Toen twee jaar later zijn zus Amy werd geboren vertrok het gezin naar Champaign-Urbana, een dubbelstad in Illinois waar vader James een baan aangeboden had gekregen op de afdeling Filosofie van de universiteit.
De streek was een plek voor traditionele waarden. Vriendelijkheid, en doe maar gewoon stond voorop. Het huis was al net zo’n leerplek als de school. In de biografie Every Love Story is a Ghost Story van D.T. Max (uit 2012) staat een herinnering van de jonge David. Hoe zijn vader en moeder in bed lagen om elkaar Ulysses voor te lezen.
En er was televisie. Televisiekijken is altijd een van de grote liefhebberijen van DFW gebleven.
Zijn taalgevoeligheid heeft hij van zijn moeder meegekregen, een moeder die hij adoreerde. Zij heeft een boek over taal geschreven. Bekend zijn verhalen dat DFW op school schriften en werkstukken van medeleerlingen met grote precisie genadeloos corrigeerde.
Waar het aanvankelijk leek dat hij een wiskundebrein had, schreef hij steeds vaker verhalen. Al studeerde hij later, naast Engelse taal- en letterkunde en filosofie, wel ook wiskunde. Hij was een getalenteerd tennisser, deed het op regionaal niveau heel goed. Hij schreef later ook graag over tennis, bijvoorbeeld over Roger Federer, te vinden in Both Flesh And Not, een verzameling essays uitgegeven in 2012. Het titelessay gaat over Federer.
Ook staat er een essay in over de film Terminator 2. De populaire cultuur had net zo goed zijn belangstelling als de Amerikaanse letteren, waar hij vriendschappen sloot met Don DeLillio en Jonathan Franzen.
Al vanaf jonge leeftijd werd hij geplaagd door depressies. Gezegd wordt dat hij een bandana droeg – wat samen met zijn brilletje zijn imago zou worden – om alles wat rondwaarde in zijn hoofd aan ideeën en wanen bij elkaar te houden, maar D.T. Max schrijft dat hij het deed om te provoceren tegen het burgerlijke milieu in de Amerikaanse midwest en bovendien voorkwam het dat zweet over zijn gelaat liep.
Ongewassen haren, een bandana, een oud shirt en afgetrapte schoenen – het zou later de outfit van de rockmuzikanten worden. DFW is grunge avant la lettre. Hij zou hoogleraar Engelse literatuur worden. In en buiten de collegezalen deed zijn verschijning wenkbrauwen fronsen. Maar hij dwong tegelijkertijd bewondering af, en hij schreef zelf al. Verhalen, tijdschriftartikelen en romans. In 1987 verschijnt zijn debuutroman The Broom of The System. David Foster Wallace is dan 24 jaar.
Tot eindeloos vertier nog 21 dagen.
